Cyclus trackers zijn de afgelopen jaren in opkomst gekomen als hormoonvrije geboortebeperking. Echter wordt het monitoren van de cyclus ook heel effectief ingezet als fertiliteitsbehandeling in sommige ziekenhuizen. Vaak rijst bij vrouwen met cyclusproblemen de vraag of zo’n cycluscomputer wel geschikt is bij een onregelmatige cyclus en of een fertiliteitsbehandeling met behulp van cyclustracking wel effectief is. Wij bij Gezond Omgaan met PCOS vroegen het aan fertiliteitsdeskundige Patricia Dijkema. 

Patricia, jij bent fertiliteitsexpert. Kun je vertellen waarom je de Daysy inzet om te kunnen bepalen hoe bij een vrouw met hormonale problemen zoals PCOS de cyclus ervoor staat?

Wanneer je bijhoudt hoe je menstruatiecyclus verloopt heb je inzicht of je menstruaties ‘op tijd’ komen maar dan weet je nog helemaal niet of je ovulaties hebt en wanneer. Ook heb je geen idee waarom er PCOS is en waardoor je hormonale balans verstoord is. Een manier om daarachter te komen is het meten van je basale lichaamstemperatuur onder je tong voor je opstaat direct als je wakker wordt in de ochtend. Jouw temperatuur voor je actief wordt is de perfecte graadmeter om te laten zien welke hormonen wanneer in de maand actief zijn. Om dit efficiënt te doen is het verstandig om een cyclus tracker te gebruiken die jouw meting intern aan het computerdeel in het apparaat doorgeeft waar het interne algoritme direct analyseert en aangeeft wat je status is. Rood en geel zijn de vruchtbare dagen en groen is een onvruchtbare dag. Wanneer je zo een paar maanden gemeten hebt is duidelijk aan het verloop van je cyclus te zien of je ovulaties hebt en of je progesteron aanmaakt. Progesteron is het hormoon wat door het overblijfsel van de follikel, wat dan de hormoonproducerende klier; corpus luteum wordt, gemaakt. Vandaar dat temperaturen voor de ovulatie lager zijn dan na de ovulatie. Bij PCOS heb je meer een monofasische cycli. Dat betekent dat je geen hormoonverandering hebt en dus dezelfde temperaturen blijft houden. Deze constatering is belangrijk om te weten want in feite is het hebben van ovulaties essentieel voor je gezondheid! Omdat dat het moment is waarna je progesteron kunt maken. Progesteron verzorgt de binnenkant van de baarmoederwand en is het hormoon wat hart en bloedvaten, botten en organen fit moet houden.  Maar ook om te weten wat je kunt doen om bij PCOS je cyclus te verbeteren.

Waarom ligt de Daysy niet bij de apotheek of gebruiken artsen dit niet in hun diagnostiek?

Artsen en apothekers zijn gefocust op medicijnen een arts heeft medicijnen gestudeerd. Daysy is geen medicijn omdat ze jouw natuurlijke cyclus intact laat en laat zien wanneer je vruchtbare en onvruchtbare dagen zijn, zonder de ovulatie en menstruatie te onderdrukken. Vrouwen wordt wijsgemaakt dat de pil de menstruatiecyclus regelt maar in feite onderdrukt het de productie van eigen hormonen anders was het geen anticonceptie. De bloeding in de stopweek is geen menstruatie maar een onttrekkingsbloeding omdat je tijdelijk geen pil neemt. Daarmee lijkt het op het ritme van een 28 daagse cyclus maar niets is minder waar! Uiteraard brengt het onderdrukken van je lichaam met medicatie gezondheidsklachten met zich mee. Ieder medicijn heeft bijwerkingen. Daysy onderdrukt niets zij geeft juist weer wat er in je lichaam gebeurt om jou te informeren wanneer de 5 vruchtbare dagen voor de verwachte ovulatie zijn en de ovulatie dag zelf. Sperma kan maximaal 5 dagen inwendig overleven. Binnen een dag is het eitje wat bij de eisprong vrijkomt niet meer levensvatbaar. Vervolgens gaat je basale lichaamstemperatuur iets stijgen door de progesteron aanmaak en ben je niet meer vruchtbaar. Vandaar dat Daysy gebruikt wordt bij kinderwens maar zeker ook als dat nog niet het geval is.

Hoe ondersteun jij vrouwen op weg naar herstel van hun menstruatie cyclus?

Dat begint vaak vanuit een 1 op 1 videogesprek waar we het cyclusverloop hebben besproken. Ik heb met mijzelf afgesproken altijd een eerlijk antwoord te geven dat betekend dat ook bij PCOS aangeef dat je wel degelijk zwanger kunt raken in de toekomst maar beter om aan de slag te gaan met cyclusherstel. Belangrijke pijlers zijn voeding, leefstijl en actieve ingrediënten in supplementen. Met de vrouw stel ik het plan op en we hebben na 3 maanden een vervolgafspraak.

Waarom raadt je hormonale anticonceptie af?

Omdat uit onderzoek en uit de praktijk blijkt dat wanneer vrouwen langdurig anticonceptie gebruiken het moeilijk kan zijn om zwanger te kunnen raken. Het kan een reden zijn dat we toenemend meer PCOS tegenkomen en uiteraard ook steeds meer ongewenste kinderloosheid behoefte naar IVF en ICSI. Tevens is anticonceptie per definitie schadelijk.

Hoe lang denk je dat het nog duurt voordat gynaecologen gaan werken met de methoden en middelen die jij toepast?

Dat zal niet lang meer duren, vrouwen geven aan dat ze behoefte hebben aan andere methoden. Gezien resultaten van medische behandelingen risicovol zijn zullen daar steeds meer vrouwen niet meer voor kiezen. Ik merk dat doordat vrouwen aangeven dat ze het vreemd vinden dat er geen aandacht is voor voeding, leefstijl en supplementen. Dat de sfeer steriel is met te weinig aandacht. Iedere arts weet dat wil je een ovulatie hebben daarvoor de follikel zich zal moeten voeden met volwaardige voedingsstoffen. Cholesterol, dus goede vetten samen met vitamine D3 wat een voorhormoon is zijn voldoende nodig om cyclushormonen te kunnen maken. Suiker en te veel insuline staan hormonen aanmaak in de weg dus het kan heel goed zijn als je cellen beter de suikerstofwisseling regelen minder stresshormonen geproduceerd worden wat ten goede komt aan oestrogeen en progesteron in je cyclus.

Waarom is zelfzorg bij hormonale problemen zo belangrijk denk jij?

Stress is de grootste tegenwerker. Hoe mooi is het dat je als vrouw (en man) tijd vrij gaat maken om te ont-stressen. Dat kan een korte meditatie zijn, een wandeling in de natuur of een dagje in jouw favoriete sauna. Zelfzorg is ook jezelf goed voeden, is ook de energie die je binnenkrijgt via mediakanalen en internet. Soms is het goed om even los te zijn van de voortdurende angstberichten vanuit media. Wanneer je meer bij jezelf komt voel je veel beter waar je lichaam behoefte aan heeft, dat is communiceren met jezelf wat absoluut noodzakelijk is tegenwoordig en beslist niet egoïstisch! Stel je voor als we dit allemaal doen? Een sterker lichaam en geest begint bij jezelf!

Hoe kunnen vrouwen bij jou terecht voor persoonlijke hulp?

Ik heb verschillende manieren waarop vrouwen in contact komen met mij. Hetzij via de Hormones for Health Podcast of mijn blog op Daysy.nl.  Binnenkort start ik met De online cursus ‘Controlling your Cycle’ waarbij vrouwen makkelijk de overstap van anticonceptie naar Daysy kunnen maken. Daar leer je veel over je cyclus en hormonen, vrouwen die klachten hebben als PCOS, PMS of menstruatiepijnen krijgen handvaten om hun klachten te keren. Voor individuele begeleiding bij PCOS kan er een afspraak gemaakt worden voor het PCOS consult wat een uitgebreide analyse is waar een persoonlijk plan uitkomt. Informatie tref je hier. Naast consulten zijn er ook online workshops die goed bezocht worden.
Reserveren van een consult kan via: Daysy.nl
Het volgen van online workshop kan via: patriciadijkema.nl

De Daysy Cyclustracker kun je ook vinden in de shop van Gezond omgaan met PCOS.